Menu

Fiili Muzari

BİR ÖNCEKİ                   BİR SONRAKİ
 Arapça Dersleri Fiili Muzari

 

FİİL-İ MUZÂRİ

Arapça’da iki temel farklı fiil çekimi vardır. Başına bir harf  getirilmek veya son harekede değişiklik yapmak suretiyle diğer zamanlar hep bu ikisinden türetilir. Mâzî fiil çekiminden sonra öğrenmemiz ve ezberlememiz gereken ikinci fiil çekimi muzâri fiil çekimidir. Şimdiki ve geniş zamandaki bir olayı bildiren fiillere Fiil-i muzâri denir. Fiilin sonuna ...er, ....ar, ...yor manası verir. Türkçe’mizdekinden farklı olarak aynı fiil Arapça’da hem şimdiki zamanı hem de geniş zamanı karşılar. Muzâri fiil أَتَيْنَ  ibaresindeki harflerden biriyle başlar.  Örnek:

تَخْرُجُ

(Sen) çıkıyorsun, çıkarsın

أَخْرُجُ

(Ben) çıkıyorum, çıkarım

نَخْرُجُ

(Biz) çıkıyoruz, çıkarız

يَخْرُجُ

(O) çıkıyor, çıkar

يَكْتُبُ

yazar, yazıyor

يَعْلَمُ

biliyor, bilir

      Fiil-i muzâride dikkat edilmesi gereken husus şudur: Yukarıda örnek olarak gösterilen ve أَتَيْنَ harflerinden biriyle başlayan sülâsi (üç harfli) fiillerin ortak noktası; muzaraat harflerinin üstünle başlaması ve hepsinin son harfinin harekesinin merfû olmasıdır. Ortadaki harfin harekesi ise değişkendir. Üstün, ötre veya esre olarak gelebilir ve bunun belli bir kaidesi yoktur. Ancak ezberlenmek ve sözlükten bakılmak suretiyle orta harfi bilinir. Sülasi mücerret dediğimiz üçlü fiillerde mâzî ile muzâri fiil aşağıdaki altı şekilden biriyle meydana gelir:

1.  Birinci bab       -َ  -ُ  نَصَرَ يَنْصُرُ   yardım etti

خَرَجَ  يَخْرُجُ

çıktı

أخَذَ  يَأْخُذُ

aldı

قَتَلَ  يَقْتُلُ

öldürdü

2.  İkinci bab      -َ  -ِ     ضَرَبَ  يَضْرِبُ  vurdu, dövdü

رَجَعَ  يَرْجِعُ

döndü

ظَلَمَ  يَظْلِمُ

zulmetti

جَلَسَ يَجْلِسُ

oturdu

3.  Üçüncü bab   -َ  -َ         فَتَحَ   يَفْتَحُ  açtı

سَأَلَ  يَسْأَلُ

sordu

صَنَعَ  يَصْنَعُ

yaptı, işledi

ذَهَبَ يَذْهَبُ

gitti

4.  Dördüncü bab     -ِ  -َ     عَلِمَ   يَعْلَمُ  bildi

وَجِلَ  يَجَلُ

korktu

شَهِدَ  يَشْهَدُ

şahit oldu

5.  Beşinci bab   -ُ  -ُ   حَسُنَ  يَحْسُنُ  güzel oldu

كَبُرَ  يَكْبُرُ

büyüdü

قَبُحَ  يَقْبُحُ

çirkin oldu

 

6.  Altıncı bab    -ِ  -ِ     حَسِبَ  يَحْسِبُ  saydı, zannetti

وَرِثَ  يَرِثُ

varis oldu

*Ezberlenmesi tavsiye edilen ve Kur’ân’da en çok kullanılan fiillerin mâzî ve muzârileri şunlardır:

Muzâri orta harfi ötre olanlar:

خَرَجَ - يَخْرُجُ

çıktı - çıkıyor

كَتَبَ – يَكْتُبُ

yazdı - yazıyor

 

ذَكَرَ - يَذْكُرُ

zikretti-zikrediyor

دَخَلَ – يَدْخُلُ

girdi - giriyor

 

عَبَدَ – يَعْبُدُ

ibadet etti-ibadet ediyor

نَصَرَ- يَنْصُرُ

yardım etti-yardım ediyor

أَمَرَ – يَأْمُرُ

emretti- emrediyor

نَظَرَ – يَنْظُرُ

baktı - bakıyor

 

سَجَدَ – يَسْجُدُ

secde etti-secde ediyor

أَخَذَ – يَأْخُذُ

aldı - alıyor

 

طَلَبَ - يَطْلُبُ

istedi - istiyor

خَلَقَ – يَخْلُقُ

yarattı - yaratıyor

 

شَكَرَ – يَشْكُرُ

teşekkür etti, şükretti - teşekkür ediyor, şükrediyor

 

             

Muzâri orta harfi üstün olanlar:

سَأَلَ – يَسْأَلُ

sordu, istedi-sorar, ister

فَتَحَ – يَفْتَحُ

açtı - açar

شَرِبَ – يَشْرَبُ

içti - içer

قَرَأَ- يَقْرَأُ

okudu - okur

لَعَنَ – يَلْعَنُ

lanet etti - lanet eder

فَعَلَ – يَفْعَلُ

yaptı - yapar

بَعَثَ – يَبْعَثُ

gönderdi - gönderir

ذَهَبَ – يَذْهَبُ

gitti - gider

عَمِلَ – يَعْمَلُ

çalıştı, yaptı- çalışır, yapar

عَلِمَ – يَعْلَمُ

bildi - bilir

جَعَلَ – يَجْعَلُ

kıldı,yaptı - kılar,yapar

سَمِعَ – يَسْمَعُ

işitti - işitir

مَنَعَ – يَمْنَعُ

menetti,yasakladı-meneder, yasaklar

فَهِمَ – يَفْهَمُ

anladı - anlar

                 

Muzâri orta harfi esre olanlar:

عَقَلَ- يَعْقِلُ

akletti - akleder

ضَرَبَ – يَضْرِبُ

vurdu- vurur

غَلَبَ – يَغْلِبُ

galib geldi - galib gelir

جَلَسَ- يَجْلِسُ

oturdu-oturur

عَرَفَ - يَعْرِفُ

bildi, tanıdı - bilir, tanır

نَزَلَ – يَنْزِلُ

indi - iner

عَرَضَ – يَعْرِضُ

arzetti, gösterdi - arzeder, gösterir

 

           

  

Fiil-i Muzâri’nin Çekim Tablosu

 

Cemi

Müsennâ

Müfred

 

Müzekker

يَكْتُبُونَ

يَكْتُبَانِ

يَكْتُبُ

Gâib

 

(Onlar) yazıyorlar

(O ikisi) yazıyor

(O) yazıyor

 

Müennes

يَكْتُبْنَ

تَكْتُبَانِ

تَكْتُبُ

Gâibe

           

 

Müzekker

تَكْتُبُونَ

تَكْتُبَانِ

تَكْتُبُ

Muhâtab

 

(Sizler) yazıyorsunuz

(İkiniz) yazıyorsunuz

(Sen) yazıyorsun

 

Müennes

تَكْتُبْنَ

تَكْتُباَنِ

تَكْتُبِينَ

Muhâtaba

                 

 

Müz + Müe

نَكْتُبُ

نَكْتُبُ

أَكْتُبُ

Mütekellim

 

(Bizler) yazıyoruz

(İkimiz)yazıyoruz

(Ben) yazıyorum

 

                 

Not: Mâzîdeki ilk harfi hemze olan أَكَلَ  (yedi) –أَمَرَ  (emretti)- أَخَذَ  (aldı) gibi fiillerin hemzeleri, muzâri mütekellim vahde (ben) siygalarında, iki hemze yanyana geldiği için (أَاْكُلُ) şeklinde değil, birleştirilerek آكُلُ (yerim), آمُرُ (emrederim, emrediyorum), آخُذُ (alırım, alıyorum) şeklinde uzatılan tek hemze halinde söylenir.

Cümle Örnekleri:

ماَذاَ تاْكُلُ فيِ الْفَطوُرِ ؟

Kahvaltıda ne yersin?

آكُلُ الْبَيْضَ.

Yumurta yerim.

وَ ماَذاَ تَشْرَبُ ؟  أَشْرَبُ اللَّبَنَ.

(Peki) Ne içersin ? Süt içerim.

ماَذاَ تَأْكُلُ فيِ الْعَشاَءِ ؟

Akşam yemeğinde ne yersin?

آكُلُ الْفاَكِهَةَ.

Meyve yerim.

ماَذاَ تَشْرَبُ ؟ أَشْرَبُ الْقَهْوَةَ.

Ne içersin? Kahve içerim.

أَخيِ يَشْرَبُ الْقَهْوَةَ داَئِماً.

(Erkek) Kardeşim daima kahve içer.

ماَذاَ تَرْسُمُ مَرْيَمُ ؟ تَرْسُمُ شَجَرَةً.

Meryem ne resm(i) yapıyor? Bir ağaç resmi yapıyor.

أَنْتِ تَرْسُميِنَ جَيِّداً.

Sen iyi resim yapıyorsun.

ماَذاَ تاْكُليِنَ فيِ الْغَداَءِ ؟

Öğle yemeğinde ne yersin?

آكُلُ الدَّجاَجَ أَوِ السَّمَكَ.

Tavuk veya balık yerim.

وَماَذاَ تَشْرَبيِنَ ؟ أَشْرَبُ الشاَّىَ أَوِ() الْعَصيِرَ.

(Peki) ne içersin? Çay veya meyve suyu içerim.

اَلْمُديِرُ يَنْزِلُ مِنَ السَّياَّرَةِ.

Müdür arabadan iniyor.

هَلْ تَعْرِفُ هَذاَ الْوَلَدَ ؟ نَعَمْ ، أَعْرِفُهُ.

Bu çocuğu tanıyor musun? Evet, onu tanıyorum.

هَلْ تَعْرِفُ الْمُدَرِّسِينَ فِي الْمَدْرَسَةِ ؟

Okuldaki öğretmenleri tanıyor musun?

نَعَمْ ، أَعْرِفُهُمْ.

Evet, onları tanıyorum.

هَلْ تَعْرِفُ هَذهِ الْبِنْتَ ؟

Bu kızı tanıyor musun?

نَعَمْ ، أَعْرِفُهاَ . هِيَ فاَطِمَةُ.

Evet, onu tanıyorum. O Fatıma’dır.

لِمَنْ تَكْتُبُ الرَّساَئِلَ ؟

Mektupları kimin için (kime) yazıyorsun ?

أَكْتُبُ الرَّساَئِلَ لِعاَئِلَتيِ وَلِأَصْدِقاَئيِ.

Mektupları ailem ve arkadaşlarım için yazıyorum.

أَناَ اَكْتُبُ لِعاَئِلَتيِ فَقَطْ.

Ben sadece ailem için yazıyorum.

هَلْ تَعْرِفُ هَذِهِ الْمُدَرِّسَةَ ؟

Bu öğretmeni tanıyor musun?

نَعَمْ ، أَعْرِفُهاَ. هِيَ عاَئِشَةُ.

Evet, onu tanıyorum. O Aişe’dir.

مَتَى تَرْجِعُ مِنَ الرِّحْلَةِ ؟

Geziden ne zaman dönüyorsun?

سَعيِدٌ يَعْمَلُ الشاَّيَ فيِ الْمَطْبَخِ.

Said mutfakta çay yapıyor.

بِماَذاَ يَلْعَبُ التَّلاَميِذُ ؟ هُمْ يَلْعَبُونَ بِالْكُرَةِ.

Öğrenciler ne ile oynuyor? Onlar top ile oynuyor.

هِشاَمٌ يَذْهَبُ مَعَ واَلِدِهِ إِلَى السُّوقِ مَساَءً.

Hişam babasıyla akşamleyin çarşıya gidiyor.

هَلْ تَذْهَبُ أُخْتُكَ إِلَى مَدْرَسَتِهاَ مُبَكِّرَةً.

Kızkardeşin okuluna erken mi gider?

ماَذاَ يَفْعَلُونَ فيِ الْمَسْجِدِ ؟

Mescidde ne yapıyorlar?

هُمْ يَدْرُسوُنَ الْعَرَبِيَّةَ.

Onlar Arapça tahsil ediyorlar.

هُنَّ يَحْفَظْنَ الْقُرْآنَ.

Onlar Kur’ân’ı ezberliyorlar.

هُمْ يَشْرَبوُنَ الشاَّىَ.

Onlar çay içiyorlar.

هُنَّ يَرْكَبْنَ الْحاَفِلَةَ.

Onlar otobüse biniyorlar.

يَذْهَبُ عَبْدُ اللَّهِ إِلَى الْمَصْنَعِ غَداً.

Abdullah yarın fabrikaya gidiyor.

أَيْنَ يَجْلِسُ الْوَلَدُ وَ واَلِدُهُ ؟

Çocuk ve babası nerede oturuyor?

يَجْلِساَنِ فِي الْغُرْفَةِ.

Odada oturuyorlar.

لِماَذاَ  يَجْلِساَنِ فِي الْغُرْفَةِ ؟

Niçin odada oturuyorlar?

أَكْتُبُ الدَّرْسَ قَبْلَ النَّوْمِ

Dersi uykudan önce yazıyorum.

ماَذاَ يَفْعَلُ الطَّبِيبُ ؟

Doktor ne yapıyor?

هَلْ تَسْكُنُ وَحْدَكَ فِي الْغُرْفَةِ ؟

Odada tek başına mı oturuyorsun?

تَنْصَحُ الْمُعَلِّمَةُ التِّلْمِيذاَتِ.

Öğretmen kız öğrencilere nasihat ediyor.

تَشْكُرُ الْمُدِيرَةُ الطاَّلِبَتَيْنِ.

Müdür iki öğrenciye teşekkür ediyor.

إِنَّهُنَّ يَعْرِفْنَ الْخَبَرَ.

Gerçekten onlar haberi biliyorlar.

يَفْحَصُ الطَّبِيبُ الْوَلَدَ وَ يَسْأَلُهُ عَنْ مَرَضِهِ.

Doktor çocuğu muayene ediyor ve hastalığı hakkında soruyor.

Son DüzenlenmePazar, 01 Aralık 2013 19:01

BİR ÖNCEKİ
                   BİR SONRAKİ

Etiketler

Yorum eklemek için giriş yapın
yukarı çık